5 MIJE DOLLARE KUSH IKÊN ME DÊSHIRÊ NGA GAZA
Administrata e Presidentit amerikan Donald Trump ka prezantuar një plan ambicioz për rindërtimin e Rripit të Gazës pas luftës, i njohur si GREAT (Gaza Reconstitution, Economic Acceleration and Transformation). Dokumenti, i përbërë nga 38 faqe, synon transformimin e Gazës në një qendër moderne ekonomike dhe turistike, duke përfshirë qytete inteligjente të drejtuara nga inteligjenca artificiale, fabrika për prodhimin e makinave elektrike dhe resorte luksoze.
Një pjesë qendrore e planit është relokimi i përkohshëm i rreth 2 milionë palestinezëve, të cilët sipas dokumentit do të shkojnë në vende të sigurta brenda Gazës ose jashtë saj, me shpërblime financiare prej 5,000 dollarësh, ndihma për qiranë për katër vjet dhe ushqim për një vit. Gjithashtu, palestinezëve u ofrohen “tokena dixhitalë” për të mundësuar blerjen e apartamenteve në qytetet e reja që do të ndërtohen.
Plani parashikon që Gaza të vendoset nën administrimin amerikan për një periudhë të paktën 10-vjeçare. Idetë futuristike përfshijnë qendra urbane me ndërtesa të larta, zona industriale dhe projekte të mëdha në bregdet, duke u frymëzuar nga projektet historike të zhvillimit urban, si parashikimet e Hausmann për Parisin e shekullit XIX.
Megjithatë, plani ka shkaktuar reagime të ashpra. Shumë palestinezë e kanë cilësuar atë si pastrim etnik, ndërsa një pjesë e madhe e komunitetit ndërkombëtar e sheh si të papranueshëm dhe kundërligjor sipas ligjit ndërkombëtar. Kritikat vijnë edhe nga organizatat për të drejtat e njeriut, të cilat paralajmërojnë se relokimi i detyruar i popullsisë mund të shkaktojë pasoja humanitare dhe shkatërrim të identitetit lokal.
Në planifikimin e qyteteve të reja, dokumenti përshkruan ndërtimin e tetë qyteteve inteligjente, duke përdorur teknologji të avancuara dhe administrim të centralizuar. Gjithashtu, ideja e “Rivierës së Gazës” përfshin disa ishuj artificialë dhe zona të zhvilluara përgjatë bregdetit, me qëllim të krijimit të një qendre turistike dhe ekonomike që tërheq investime të huaja.
Ky plan ka ngjallur debate të forta dhe shqetësime të mëdha mbi të ardhmen e popullsisë palestineze dhe stabilitetin rajonal, ndërsa mbetet i kontestuar në nivel ndërkombëtar për implikimet e tij humanitare dhe juridike.
Përmbledhje e planit GREAT:
Emri i projektit: GREAT (Gaza Reconstitution, Economic Acceleration and Transformation)
Qëllimi: Transformimi i Gazës në një qendër moderne ekonomike dhe turistike
Administrata: SHBA do të marrë kontrollin administrativ të Gazës për të paktën 10 vjet
Relokimi i popullsisë: Rreth 2 milionë palestinezë do të relokohen përkohësisht, me shpërblime dhe ndihma
Krijimi i qyteteve inteligjente: Ndërtimi i qyteteve të drejtuara nga inteligjenca artificiale, fabrika dhe resorteve luksoze
Tokena dixhitalë: Përdorimi i “tokenave dixhitalë” për blerjen e pasurive të paluajtshme në qytetet e reja
Kritika: Plani është kritikuar nga grupe të të drejtave të njeriut dhe palestinezë, të cilët e konsiderojnë si një formë të pastrimit etnik
